Województwo Łódzkie - Regionalny System Informacji Przestrzennej
Regionalny System Informacji Przestrzennej
  



Rola Regionalnego Systemu Informacji (RSI) w zarządzaniu regionem


Co to jest RSI

Celem RSI jest stworzenie użytecznego narzędzia (instrumentu), wspierającego proces realizacji ustawowych zadań stojących przed samorządem województwa, przede wszystkim, w zakresie tworzenia strategii rozwoju regionu, a także opracowania planu zagospodarowania oraz aktualizacji tych opracowań, przy uwzględnieniu zasady zrównoważonego rozwoju. Zastosowanie systemu będzie niezbędne przy realizacji ustawowych zobowiązań pozostałych szczebli samorządu terytorialnego (powiatów, gmin) m.in. w zakresie wymogów prawa wodnego i prawa ochrony środowiska. Narzędziem tym będzie specyficznie zorganizowana baza danych właściwych dla analiz liczbowo-przestrzennych, skonstruowana w sposób umożliwiający dowolną agregację przestrzenną wprowadzonych do systemu zmiennych, a także zastosowania dowolnych technik analizy zbioru danych (macierzy). Przy rozwinięciu systemu (wprowadzenie danych z wszystkich jednostek terytorialnych) będzie możliwe np. zarówno ustalenie trendów zmian społeczno-demograficznych w ciągu ostatnich 25 lat, lecz także (a zwłaszcza) stworzenie bazy dla wiarygodnych prognoz rozwoju regionu.

Co wchodzi w skład RSI

- Biuletyn Informacji Publicznej (BIP)
- Regionalny System Informacji Przestrzennej (RSIP)
- Edukacja
- Turystyka i Kultura
- Informacja Medyczna
- Regionalny System Informacji Gospodarczej

Czym jest Regionalny System Informacji Przestrzennej (RSIP) ?
- Jest to system informatyczny umożliwiający pozyskiwanie, zarządzanie i analizowanie dużych zbiorów danych przestrzennych opisanych atrybutami.
    System Informacji Przestrzennej (SIP) nazywany również GIS (Geographic Information System), to jak najszerzej pojęty zbiór informacji o obiektach znajdujących się pod, na oraz nad powierzchnią ziemi, odwzorowanych w geodezyjnym układzie współrzędnych.
    System Informacji Przestrzennej jest podstawową bazą wiedzy Społeczeństwa Informacyjnego. W systemie zawarte są informacje o terenie, zagospodarowaniu przestrzennym, ochronie środowiska, gospodarce wodnej, rolnictwie, drogach i innych ważnych obiektach, takich jak: urzędy, zakłady opieki zdrowotnej, apteki, placówki edukacji, zabytki itp. Znajdują się w nim również ważne informacje z punktu widzenia zarządzania kryzysowego (szpitale, niebezpieczne rurociągi, linie energetyczne, zbiorniki wodne itp.).
    Podstawą SIP jest kataster, czyli zbiór informacji o nieruchomościach, ich właścicielach, przeznaczeniu w planach zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie, o wartości. Zbieranie wspomnianych danych jest zadaniem budowanego systemu.
    System Informacji Przestrzennej jest źródłem informacji zarówno dla administracji, służb publicznych, dla różnych podmiotów gospodarczych jak i dla poszczególnych obywateli.

Jakie są cele RSIP?

- Optymalizacja procesów decyzyjnych administracji publicznej wszystkich szczebli
- Zwiększenie skuteczności ochrony środowiska.
- Usprawnienie działania służb zarządzania kryzysowego.
- Usprawnienie procesów planistycznych na poziomie regionalnym.
- Podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej i turystycznej województwa.
- Usprawnienie pracy Urzędu Marszałkowskiego.

Jakie są kierunki rozwoju RSIP?

- uruchomić system do zarządzania danymi przestrzennymi
- zintegrować w ramach RSIP regionalne dane przestrzenne
- przenieść dane topograficzne do bazy danych RSIP
- zintegrować dane topograficzne z danymi z mapy glebowo-rolniczej
- zbudować bazy metainformacji (bazy danych o zgromadzonych danych)
- Dodawanie do RSIP nowych warstw informacyjnych takich jak: Sieć drogowa, zabudowa,...
- Pozyskanie warstw ortofotomap i numerycznego modelu terenu
- Rozbudowa wojewódzkiego portalu geograficznego
- Zwiększenie bazy użytkowników RSIP

Krajowy System Informacji o Terenie

RSIP jest częścią składową Krajowego Systemu Informacji o Terenie.
Krajowy system informacji o terenie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie szczegółowych zasad i trybu założenia i prowadzenia krajowego systemu informacji o terenie (Dz. U. Nr. 80 z 2001r., poz.866) zawiera dane obligatoryjne dotyczące:
- państwowego systemu odniesień przestrzennych,
- rejestru granic Rzeczpospolitej Polskiej oraz granic jednostek zasadniczego, trójstopniowego podziału terytorialnego państwa,
- osnów geodezyjnych,
- ewidencji gruntów i budynków,
- geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu,
- obiektów topograficznych.
- System w części fakultatywnej może być uzupełniany o dane pozwalające użytkownikom na definiowanie własnych baz danych innych, niż wymienione.

System zakładają i prowadzą:

- Główny Geodeta Kraju - dla obszaru kraju,
- marszałek województwa - w województwie,
- starosta lub prezydent miasta - w powiecie lub odpowiednio w mieście na prawach powiatu.

Prowadzenie systemu polega na:

- tworzeniu zasobu informacyjnego systemu,
- kontroli danych,
- analizie danych,
- integracji danych,
- aktualizacji danych,
- administrowaniu zasobem informacyjnym,
- udostępnianiu danych.

Wymiana informacji w ramach RSIP

    Budowę RSIP rozpoczęto od stworzenia przez służby geodezyjne zintegrowanej mapy województwa stanowiącej układ odniesień przestrzennych. Po reformie administracyjnej na obszarze województwa łódzkiego do prowadzenia mapy zasadniczej i ewidencyjnej (część map wykonana była w układach lokalnych) stosowane były aż 5 układów współrzędnych.
    Obecnie wszystkie powstające bazy danych przestrzennych wykonywane są w układzie "65" strefa 1.
    Jednocześnie przygotowano konwerter programowy (nielimitowana licencja na obszar woj. łódzkiego) pozwalający w łatwy sposób "przemontowywać" mapy na inne układy współrzędnych, w tym na europejski UTM (stosowany przez NATO). Konwerter ten może otrzymać każda instytucja tworząca własny system branżowy na obszarze województwa łódzkiego.

    Samorząd Województwa Łódzkiego dofinansował powstanie na Uniwersytecie Łódzkim, Regionalnej Pracowni Systemów Informacji Przestrzennej. Pracownia ta w założeniach ma być zapleczem naukowym RSIP, oraz szkolić na studiach dziennych, podyplomowych i kursach, twórców i operatorów branżowych systemów informacyjnych.
    Zgodnie z porozumieniem podpisanym przez Zarząd Województwa i Rektora Uniwersytetu, pracownia będzie miała dostęp do bazy danych RSIP na prawach administracji publicznej. Spowoduje to, że absolwenci posiądą wiedzę, o tym gdzie i jaka niezbędna im w pracy (na obszarze woj. łódzkiego) informacja się znajduje.
    Część baz danych będzie mogła być udostępniana odpłatnie innym podmiotom niż administracja. Dochody, ze sprzedaży informacji przyczynią się do rozwoju baz danych dziś nie istniejących, a niezbędnych w zarządzaniu (takich, na których utworzenie trzeba wydać znaczne środki) oraz na dalszy rozwój infrastruktury "społeczeństwa informacyjnego".
    Część danych udostępniana jest szerokiemu ogółowi odbiorców przez Internet za pomocą standardowej przeglądarki internetowej - Internet Eksplorer 5.5. Każdy obywatel, mający dostęp do Internetu może na stronie może skorzystać z części informacji znajdujących się w systemie a udostępnianych bezpłatnie.
    Zakres informacji Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej powinien być sukcesywnie uzupełniany o warstwy branżowe (planowanie przestrzenne, ochronę środowiska, gospodarkę wodną, rolnictwo, drogi i itp.).

Jak realizowana jest budowa RSIP

    Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej prowadzi na zlecenie wojewódzki zasób geodezyjny i kartograficzny oraz zbiera i udostępnia szereg danych bazowych, tworzonych w ramach Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej. Są to dane o treści:
1. Topograficznej: - rastry mapy topograficznej w skalach 1:10000 do1:100 000
- wektor mapy topograficznej o dokładności dla skali 1:50000 dla każdego powiatu i województwa,
- ortofotomapa dla 30 % województwa w skali 1:5000,
- zdjęcia lotnicze w skali1:26000 dla całego województwa,
2. Administracyjno-statystycznej:
- granice administracyjne: województwo, powiat, gmina, jednostka ewidencyjna, obręb geodezyjny,
- granice statystyczne: rejon i obwód statystyczny
3. Tematycznej:
- obwody łowieckie w trakcie aktualizacji, rezerwaty przyrody,
- nadleśnictwa, parki krajobrazowe,
- działy wodne, stacje meteo,
- autostrada A-1, A-2, droga S-14,
- plany 42 miast województwa łódzkiego,
- mapa konturów przydatności rolniczej gleb dla powiatu zgierskiego.
4. Kryzysowej:
- drogi i trasy kolejowe przewozu materiałów niebezpiecznych,
- gazociągi wysokiego ciśnienia,
- rurociągi paliw,
- składowiska materiałów niebezpiecznych,
- budowle hydrotechniczne, zbiorniki istniejące i projektowane, tereny zalewowe - zweryfikowane do programu przeciwpowodziowego na podstawie ortofotomapy dla powiatów: łowickiego, rawskiego i tomaszowskiego.
5. Bazodanowej: informacja przedstawiona w postaci punktowej lub liniowej (drogi) powiązane z tabelą accesową umożliwiającą analizy.
Zakres informacji:
- Urzędy administracji rządowej i samorządowej,
- Stacje sanitarno-epidemiologiczne,
- inspektoraty weterynarii,
- Służby ochrony roślin,
- Inspekcja farmaceutyczna,
- Nadzór budowlany,
- RDLP,
- Urzędy pracy,
- Służby policji (wojewódzka, powiatowe, miejskie),
- Służby Straży Pożarnej,
- Ośrodki szkolnictwa,
- Pogotowie ratunkowe, zespoły wypadkowe,
- Poczta,
- Domy opieki, internaty, bursy, hotele,
- Stacje benzynowe,
- Zarządy dróg.

Dokładność lokalizacji informacji to minimum mapa topograficzna w skali 1:10000. Informacja może być przedstawiona w postaci cyfrowej i analogowej dla każdego powiatu i całego województwa łódzkiego.
Tworzenie nowych warstw informacyjnych systemu (mapy numerycznej) może się odbywać przy wykorzystaniu dostępnych źródeł i technik pozyskiwania informacji:
    a/ o położeniu poprzez: digitalizację, skanowanie i wektoryzację obrazu rastrowego, pozycjonowanie satelitarne GPS, wykorzystanie ortofotografii i zobrazowań satelitarnych,
    b/ pozostałych informacji m.in.: dane systemów PESEL, REGON, ksiąg wieczystych, zdjęcia, dane statystyczne US, dane socjologiczne, ekonomiczne itd.

Co w przyszłości ?

    W przyszłości komputery będą mogły także wytyczyć najdogodniejszą trasę dojazdu na miejsce i sprawdzać, gdzie w danej chwil znajduje się wysłany samochód. To jednak wymaga zainstalowania dodatkowych i dość kosztownych urządzeń.
    Realizując powyższe Departament zlecił opracowanie wstępnych założeń dotyczących utworzenia systemu satelitarnych stacji referencyjnych GPS/GLONASS dla potrzeb nawigacji, transportu, geodezji oraz systemów bezpieczeństwa województwa łódzkiego.
    W ramach Systemu Informacji Przestrzennej planuje się stworzenie aplikacji służącej do graficznego wspomagania podejmowanych decyzji. Chodzi o wykorzystanie jej głównie przez służby dyspozytorskie, działające np. w ramach Centrów Zarządzania Kryzysowego, Centrów Powiadamiania Ratunkowego czy Systemów Wspomagania Dowodzenia.

Aplikacja powinna pozwalać na:
- jednoczesną prezentację map przechowywanych w różnych formatach (mapy rastrowe, mapy wektorowe, zdjęcia lotnicze, itp.),
- łączenie z obiektami graficznymi dowolnej ilości informacji opisowych,
- dynamiczną prezentację obiektów, których lokalizacja przechowywana jest w bazach danych (lokalizacja pojazdów, lokalizacja zdarzeń, itp.),
- prezentację zmieniających się w czasie obiektów (symulacja zagrożenia powodziowego, skażenia chemicznego, itp.),
- przestrzenną prezentację wyników raportów i analiz (analiza przestępczości lub zagrożeń na danym obszarze),
- rozbudowywanie jej funkcjonalności w miarę zmieniających się potrzeb użytkowników.

    Aby RSIP mógł w pełni spełniać swoje zadanie, tzn. udostępniać aktualne dane zgromadzone w systemie, należy te dane wciąż aktualizować. Raz utworzone bazy danych nie pozostają w swej pierwotnej postaci, dane są zmieniane jeżeli tracą swą aktualność, a bazy są ciągle uzupełniane o nowe informacje. Przy udostępnianiu informacji z RSIP zakładamy, że wszyscy współużytkownicy systemu swoje dane będą udostępniać, dostarczając je na centralny serwer lub dołączając do systemu linki do danych na swoich lokalnych serwerach. Różnym grupom użytkowników będą udostępniane różne informacje i dane źródłowe.
Licznik odwiedzin: 93922
 
© Departament Geodezji i Kartografii, Urząd Marszałkowski w Łodzi, od XII.2003, v.04.

Ostatnia aktualizacja: 19 luty 2010 r.